Fakty: Produkcją filmów o tematyce naturystycznej zajmuje się amerykańska firma Heliosnatura. Pierwsze filmy o tematyce naturystycznej w tej wytwórni powstały w 1990 roku i powstają do dzisiaj.
Filmy są różnej jakości. Jakość techniczna ewoluuje wraz z rozwojem techniki. Pierwsze filmy były robione w technice VHS, natomiast obecne są tworzone w technice cyfrowej.
Tematyka filmów jest zróżnicowana. Wspólnym mianownikiem jest oczywiście naturyzm, jednak scenariusze poszczególnych filmów są bardzo różnorakie. Od tematyki Naturyści w domu zaczynając (reprezentantem tego typu filmów jest film pt. Naturystyczne Boże Narodzenie), poprzez dyskoteki naturystów (reprezentantem tego typu filmów jest film pt. Biesiada naturystów), a na plenerowych imprezach naturystycznych kończąc (reprezentantem tego typu filmu jest film pt. Naturystyczny Album Rodzinny).
Nie znam dokładnej liczby filmów autorstwa tej wytwórni, ale oceniam ją na liczbę przekraczającą 50 filmów.
W 2005 roku znalazłem w polskim Internecie ogłoszenie, iż wytwórnia ta poszukuje polskich naturystów, którzy zechcieliby wystąpić w produkcjach tejże wytwórni. Scenariusz był podobny do filmu Naturystyczne Boże Narodzenie. Każda rodzina składająca się z 4 osób za udział w filmie miała otrzymać wynagrodzenie. Miała być to kwota 2000 zł tj. ok. 700 USD dla każdej rodziny biorącej udział w filmie. Czyli 500 zl lub 175 USD na osobę.
Teza: Spróbujmy policzyć jaki jest rzeczywisty koszt produkcji takiego filmu oraz z jakimi trudnościami spotka się producent.
I. Zanim powstanie film
Aby zrobić ciekawy film amatorski konieczny jest:
1. Scenariusz
Chyba każdy widział choć raz jakiś nudny film ze studniówki, wesela czy chrzcin zrobionypod koniec lat 80-tych lub na początku 90-tych. Tego typu filmy powstawały w erze, gdy pojawiły się pierwsze kamery VHS. Powstawały wtedy wielogodzinne filmy z tańczącymi na planie osobami i… właściwie niewiele z tego wynikało. Aby film był ciekawy – konieczny jest dobry scenariusz. Weźmy na na ten przykład w miarę ciekawy film pt. Naturystyczny Album Rodzinny.
1.1 Pierwsza scena przeznacza kapiących się w basenie ludzi. Przez pierwsze 10 minut jest to scena około basenowa i cała akcja – nawet nalewanie napojów w prowizorycznym barku – rozgrywa się w okolicach ogrodowego basenu. Scena zrobiona bardzo ciekawie.
1.2 W 10 minucie pojawia się scena pt. zebranie i naturystka wyjaśnia pozostałym naturystom co dalej będą robić. Scena trwa kilka minut
1.3. Następne 10-13 minut to – każda rodzina z osobna składa gratulacje rodzicom kilkumiesięcznego dziecka leżącego w beciku obok nich. Moim zdaniem scena jest przynajmniej o kilka minut za długa.
1.4 Kolejne 5-7 minut to wszyscy już po gratulacjach swobodnie podchodzą do dziecka i grają osoby zachwycone maleństwem.
1.5 Kolejna scena to taniec dwóch tancerek.
1.6 Kolejna scena to znowu kąpiel w basenie ogrodowym, rozmowy poszczególnych osób itp.
1.7 Taniec w parach wykonywany przez niektórych to jedna z ostatnich scen.
1.8 Ostatnia scena to zakończenie imprezy gdy wiekszość ubranych osób jest gotowa do opuszczenia imprezy. Tutaj widzimy ludzi w ich ubraniach.
Oczywiście nie jest to produkcja hollywodzka, ale dzięki scenariuszowi film nie jest cały czas nudny.
Dlatego planując nakręcenie jakiegokolwiek filmu tak istotny jest scenariusz. Warto też zwrócić uwagę, na fakt, iż większość filmów naturystycznych nie trwa dłużej niż godzinę, choć czas zdjęciowy był kilkakrotnie dłuższy. Obserwując oświetlenie na tym filmie odniosłem wrażenie, że pierwsze sceny zostały nakręcone wczesnym- , natomiast ostatnie – późnym popołudniem.
Zdjęcia do wspomnianego filmu były realizowane najprawdopodobniej na początku sierpnia 1994 roku. Ponieważ wtedy dzień jest długi, więc przypuszczam, że zdjęcia zaczęły się ok godz 10:00 a zakończyły ok. 17:00. A więc trwały ok. 7 godzin.
Z siedmiogodzinnego materiału filmowego kręconego przynajmniej dwoma kamerami powstało przynajmniej kilkanaście godzin materiału filmowego, z którego wykonano jeden 55-minutowy film. A wiec było z czego wybierać!
2. Aktorzy
1. Kolejny problem to aktorzy. W latach 90-tych a więc w czasach standardu VHS, słabej mocy komputerów, które nie miały wystarczającej mocy do odtwarzania plików muzycznych w formacie MP3 (o plikach video nie wspominając) oraz internetu dostepnego głównie w ośrodkach akademickich łatwiej było zachęcić aktorów do udziału w zdjęciach do filmu naturystycznego. Dodatkowym atutem był fakt, iż filmy realizowane w Europie były przeznaczone wyłącznie na rynek Amerykański.
W obecnej erze internetu, komputerów o dużej mocy pozwalającej bez problemu odtwarzać filmy w wersji cyfrowej oraz filmografii cyfrowej znalezienie chętnych do udziału w produkcji filmowej może być trudniejsze. Pomimo to, że dzięki witrynom oraz forom internetowym dla naturystów potencjalnie łatwiej do nich dotrzeć.
Dlatego pracownicy wytwórni filmów o tematyce naturystycznej starają się dotrzeć do potencjalnych aktorów na różne możliwe sposoby.
W Polsce na przełomie lat 2005/2006 dostępna była w sieci witryna naturistmovies.org, na łamach której widniała oferta udziału w produkcji tego typu filmach, wraz z proponowanym scenariuszem, warunkami udziału w produkcji oraz proponowanym honorarium.
Po roku wspomniana witryna zniknęła z internetu.
2. Gdyby udało się już przekonać poszczególne osoby do udziału w filmie, to bezwzględnie od każdej z nich należy uzyskać pisemną zgodę na udział w filmie oraz na rozpowszechnienie wizerunku.
3. Montaż
Dobry montaż jest jednym z elementów decydujących o atrakcyjności filmu. Dobry montażysta z dostarczonego materiału filmowego potrafi zmontować film ciekawie. Montaż w połączeniu z dobrym scenariuszem oraz dobrze nakręconym materiałem filmowym nadaje atrakcyjność całemu materiałowi filmowemu.
II. Koszty jednorazowe
1. Sprzęt
1.1. Kamera cyfrowa średniej klasy to wydatek z rzędu 1000 zł. Do tego będziemy potrzebować statywu za ok 100 zł oraz dodatkowych akumulatorów za ok. 350 zł / szt. Do tego 100 zł kosztuje dodatkowa ładowarka do akumulatorów.
Powyższą kwotę należy pomnożyć przez ilość kamer pracujących w trakcie trwania sesji zdjęciowej. Zakłada się, że minimalna ilość kamer obsługujących imprezy zamknięte do 100 osób powinna wynosić 2 sztuki. Ilość kamer powinna wzrastać o jedną dla każdej następnej pięćdziesiątki aktorów.
1.2 Prawidłowe oświetlenie jest kolejnym niezbędnym elementem planu filmowego. Inne oświetlenie jest potrzebne w czasie zdjęć plenerowych, inne w pomieszczeniach zamkniętych, a jeszcze inne w miejscach charakteryzujących się zmiennością oświetlenia np. na dyskotece.
Koszty oświetlenia będą najniższe – bo zerowe – przy zdjęciach realizowanych w plenerze przy słonecznej i bezchmurnej pogodzie, a największe – w pomieszczeniach zamkniętych charakteryzujących się dużą zmiennością oświetlenia.
2. Oprogramowanie
Po wykonaniu zdjęć konieczny będzie montaż filmu. Będzie do tego potrzebny komputer z dobrym procesorem im wydajniejszy, tym lepiej - od ok 2 tys. zł w zwyż plus oprogramowanie do obróbki filmów np. Adobe Premiere, którego cena w zależności od wersji waha się od 2,5 go 5 tys zł.
III. Koszty zmienne
1. Honorarium dla aktorów
Ponieważ za darmo mało kto będzie chciał wziąć udział w sesji za darmo, więc aby znaleźć chętnych do udziału w filmie będzie trzeba im wypłacić honorarium. Są dwa główne sposoby naliczania honorariów:
1.1 Honorarium stałe za udział w nagraniu, dla każdej osoby. Tego typu honoraria wypłaca się dla filmów, w których bierze udział wąska, kilkuosobowa grupa aktorów.
1.2 Honorarium zmienne ustalane w zależności od tego jak długo wizerunek aktora jest wykorzystany podczas całego filmu w wersji finalnej. Kolejnym kryterium różnicowania wysokości honorarium jest fakt czy aktor występuje na pierwszym czy też na drugim planie. Przyjmuje się też plan trzeci w którym aktor występuje jako jeden z wielu elementów tłumu.
W pierwszym przypadku – stawka jest najwyższa, natomiast w ostatnim albo symboliczna, albo zerowa.
Tego typu honoraria wypłaca się dla filmów w których udział bierze większa, przynajmniej kilkudziesięcioosobowa grupa aktorów.
1.3 Stosuje się tez kombinacje dwóch powyższych – tj. symboliczne honorarium za pojawienie się na planie plus honorarium za każdą sekundę w poszczególnych typach ujęć – tj. pierwszoplanowym, drugoplanowym oraz ewentualnie trzecioplanowym.
2. Organizacja planu zdjęciowego
2.1 Transport. Konieczny będzie transport ekipy filmowej wraz z całym sprzętem. Przy produkcjach plenerowych z udziałem kilkudziesięciu i więcej aktorów konieczne będzie zapewnienie im transportu na miejsce zdjęć oraz ewentualnie miejsc parkingowych dla tych, którzy się zdecydują na przyjazd na plan filmowy własnymi środkami transportu.
2.2 Wynajem obiektu w którym ma być realizowany materiał filmowy, to kolejny poważny element budżetu filmowego. Najtańszym – bo darmowym, sposobem jest realizacja zdjęć w obiektach własnych. Niestety – taki obiekt można albo wykorzystać albo tylko raz do jednej produkcji, albo wielokrotnie – ale zmieniając za każdym razem wystrój wnętrz. Natomiast najdroższym – wynajem obiektu na potrzeby zdjęć. W tym, że w przypadku wynajmu obiektu koniecznym może być także skorzystanie z usług firmy ochroniarskiej, aby nikt z zewnątrz nie miał możliwości dostania się na teren obiektu.
IV. Opłacalność
Opłacalność produkcji jest uzależniona od sumy kosztów stałych i zmiennych. Generalnie obowiązuje prosta zasada – suma uzyskanych przychodów, minus suma kosztów określa wysokość zysku lub straty.
Cena pojedynczego egzemplarza filmu wyprodukowanego przez wytwórnię Heliosnatura kształtuje się w wysokości 70 USD. A więc jest to ok 200 zł za pojedynczy film. To dużo i zapewne jest to główną przyczyną tego, że albo mało kto spoza USA decyduje się na zakup filmu. Dlatego pojawiają się one w drugim obiegu jako kopie pirackie, a to obniża opłacalność produkcji.
Na potrzeby tego wpisu robiłem symulacje ile może kosztować taka produkcja jak Naturystyczny Album Rodzinny. Z moich obliczeń wynika, że punkt pojawienia się zysku pojawiał się dopiero po sprzedaniu tysięcznej kopii filmu. Natomiast koszt produkcji wyniósł ok 20-25 tys. USD, z czego 17 500 USD to przypuszczalna wysokość honorariów dla aktorów.
Jeżeli całkowity koszt produkscji filmu wyniósł 25 tys. USD, to przy cenie 70 USD za egzemplarz filmu punkt pojawienia się zysku pojawiał się przy sprzedaży 358 kopii. Jeżeli wspomniany koszt wyniósł 20 tys. USD, to punkt pojawienia się zysku pojawił się przy sprzedaży 286 kopii filmu.
Tak więc, zwrot inwestycji pojawiał się najwcześniej po kilku miesiącach od premiery filmu.
